Warunkowanie
Warunkowanie to proces uczenia się, w którym bodźce, reakcje i konsekwencje tworzą skojarzenia wpływające na zachowanie.
Definicja
Warunkowanie może być klasyczne, gdy bodziec zaczyna wywoływać reakcję po skojarzeniu z innym bodźcem, albo sprawcze, gdy konsekwencje wzmacniają lub osłabiają zachowanie. Dzięki warunkowaniu powstają nawyki, reakcje lękowe, preferencje, unikanie i automatyczne odpowiedzi na sytuacje.
Kluczowe idee
- Bodziec i reakcja
- Konsekwencje
- Uczenie przez skojarzenia
Praktyka i życie
Przy niechcianym wzorcu zapisz: co go uruchamia, co robisz i jaką ulgę lub nagrodę dostajesz po reakcji.
Częste błędne rozumienie
Błędem jest traktowanie warunkowania jako dowodu, że człowiek nie ma wpływu. Błędem jest też ignorowanie środowiska, które stale wzmacnia zachowanie.
Pytania do autorefleksji
- Jaki bodziec uruchamia mój wzorzec?
- Co jest nagrodą albo ulgą?
- Jak mogę zmienić konsekwencję lub kontekst?