Warunkowanie
Warunkowanie to proces uczenia się, w którym bodźce, reakcje i konsekwencje tworzą skojarzenia wpływające na zachowanie.
Definicja
Warunkowanie może być klasyczne, gdy bodziec zaczyna wywoływać reakcję po skojarzeniu z innym bodźcem, albo sprawcze, gdy konsekwencje wzmacniają lub osłabiają zachowanie. Dzięki warunkowaniu powstają nawyki, reakcje lękowe, preferencje, unikanie i automatyczne odpowiedzi na sytuacje.
Kluczowe idee
- Bodziec i reakcja
- Konsekwencje
- Uczenie przez skojarzenia
Praktyka i życie
Przy niechcianym wzorcu zapisz: co go uruchamia, co robisz i jaką ulgę lub nagrodę dostajesz po reakcji.
Częste błędne rozumienie
Błędem jest traktowanie warunkowania jako dowodu, że człowiek nie ma wpływu. Błędem jest też ignorowanie środowiska, które stale wzmacnia zachowanie.
> Organizm uczy się powiązań szybciej, niż świadomość zdąży je nazwać.
> — Element Guru
Pytania do autorefleksji
- Jaki bodziec uruchamia mój wzorzec?
- Co jest nagrodą albo ulgą?
- Jak mogę zmienić konsekwencję lub kontekst?