Uprzedzenia poznawcze
Uprzedzenia poznawcze to systematyczne skróty i zniekształcenia myślenia, które wpływają na ocenę informacji, ludzi i decyzji.
Definicja
Uprzedzenia poznawcze wynikają m.in. z ograniczonej uwagi, pamięci, emocji, potrzeby spójności i szybkiego wnioskowania. Pomagają szybko upraszczać świat, ale mogą prowadzić do błędów: przeceniania własnej racji, potwierdzania przekonań, pomijania danych sprzecznych albo oceniania na podstawie pierwszego wrażenia.
Kluczowe idee
- Skróty myślowe
- Systematyczne zniekształcenia
- Wpływ na decyzje
Praktyka i życie
Przy ważnej decyzji zapytaj: jakiego błędu poznawczego mogę tu nie widzieć? Sprawdź szczególnie potwierdzanie własnej tezy i efekt pierwszego wrażenia.
Częste błędne rozumienie
Błędem jest myślenie, że uprzedzenia poznawcze dotyczą tylko innych. Błędem jest też próba całkowitego wyłączenia skrótów zamiast ich monitorowania.
Pytania do autorefleksji
- Jaki skrót myślowy może działać w tej sytuacji?
- Jakie dane pomijam?
- Co powiedziałaby osoba o innym założeniu?