Fakty
Fakty to ustalone lub możliwe do uzasadnienia elementy rzeczywistości, które odróżnia się od opinii, interpretacji i ocen.
Definicja
W praktyce rozwojowej fakt jest punktem oparcia dla myślenia: czymś, co można sprawdzić, opisać lub uzasadnić. Nie oznacza to, że każdy fakt jest prosty ani że zawsze mamy do niego bezpośredni dostęp. Rzetelna praca z faktami wymaga oddzielenia obserwacji od wniosków, emocji i narracji.
Kluczowe idee
- Oddzielenie obserwacji od interpretacji
- Sprawdzalność i uzasadnienie
- Fakty jako baza decyzji
Praktyka i życie
Przy spornej sytuacji zapisz trzy kolumny: co wiem, skąd to wiem i co dopiero interpretuję. Decyzję opieraj najpierw na pierwszych dwóch kolumnach.
Częste błędne rozumienie
Błędem jest traktowanie silnego przekonania jako faktu. Błędem jest też ignorowanie faktów tylko dlatego, że są niewygodne emocjonalnie.
> Fakt nie musi być wygodny, żeby był punktem oparcia.
> — Element Guru
Pytania do autorefleksji
- Co tu jest faktem, a co interpretacją?
- Jakie źródło potwierdza tę informację?
- Czy moje emocje nie podmieniają obserwacji na ocenę?