Encyklopedia rozwoju
Nie wiesz, czym jest dany termin?
Nie rozumiesz jakiegoś pojęcia
w kontekście rozwoju osobistego?
Ta encyklopedia jest miejscem
wyjaśnienia kluczowych treści.
Wraz z nowymi materiałami
będą pojawiać się kolejne hasła,
pomagające zrozumieć
zależności we własnym życiu
zarówno wewnątrz jak i na zewnątrz.
Rozwój zaczyna się od wiedzy
– tutaj ją znajdziesz.
Adaptacja – Proces dostosowywania się do nowych warunków lub wymagań.
Adaptacja strategii – Dostosowanie podejścia do zmieniających się okoliczności.
Adaptacyjność – Zdolność zachowania użyteczności i skuteczności w zmieniających się warunkach.
Akcja – Działanie podjęte świadomie w celu osiągnięcia efektu.
Aktywność – Działanie podjęte świadomie w celu osiągnięcia efektu.
Analiza – Dokładne badanie sytuacji, problemu lub danych w celu ich lepszego zrozumienia i podjęcia właściwych decyzji.
Analiza behawioralna – Badanie zachowań pod kątem ich przyczyn, funkcji i konsekwencji.
Artykuł – Tekst publicystyczny lub naukowy analizujący temat, często oparty na badaniach lub doświadczeniu autora.
Autentyczność – Zgodność zachowania z wewnętrznymi przekonaniami.
Autoanaliza – Samodzielne badanie swoich myśli, emocji i działań w celu lepszego poznania siebie.
Automotywacja – Umiejętność wewnętrznego pobudzania siebie do działania bez zewnętrznych bodźców.
Autopilot – Automatyczny tryb funkcjonowania, w którym działania i reakcje przebiegają bez świadomej kontroli. Opiera się na nawykach i utrwalonych schematach.
Auto-przemoc – Sposób odnoszenia się do siebie oparty na presji, krytyce lub przekraczaniu własnych granic. Często przyjmuje formę nadmiernych wymagań lub ignorowania potrzeb.
Autorefleksja – Zdolność świadomego przyglądania się własnym myślom, emocjom i zachowaniom. Umożliwia wyciąganie wniosków z doświadczeń.
Autosabotaż – Zachowania uniemożliwiające osiąganie własnych celów.
Balans – Stan względnej równowagi pomiędzy różnymi obszarami funkcjonowania, np. wysiłkiem i regeneracją. Pozwala na stabilne działanie bez przeciążenia.
Bezpieczeństwo psychiczne – Stan, w którym jednostka nie doświadcza ciągłego zagrożenia emocjonalnego lub poznawczego. Jest warunkiem skutecznego uczenia się i regulacji.
Blokada – Przeszkoda wewnętrzna lub zewnętrzna, utrudniająca rozwój i działanie.
Bodziec – Sygnał działający na organizm, który wywołuje reakcję.
Bodziec wewnętrzny – Sygnał powstający w organizmie, wpływający na jego zachowanie.
Bodziec zewnętrzny – Sygnał docierający z otoczenia, który wywołuje reakcję organizmu.
Bycie świadomym – Posiadanie jasnego wglądu w swoje myśli, emocje i działania oraz ich konsekwencje.
Cel długoterminowy – Ambitny plan wymagający długiego okresu realizacji.
Cel krótkoterminowy – Konkretny rezultat możliwy do osiągnięcia w niedalekiej przyszłości.
Cel średnioterminowy – Etapowe cele pośrednie prowadzące do długoterminowych osiągnięć.
Cele – Konkretne rezultaty, do których dążymy, stanowiące drogowskaz w działaniu i rozwoju.
Cheerleader wewnętrzny – Wewnętrzny głos wspierający, który wzmacnia motywację i podtrzymuje wysiłek. Przeciwstawia się nadmiernej samokrytyce.
Chaos poznawczy – Stan przeciążenia informacjami lub sprzecznymi myślami. Utrudnia podejmowanie decyzji i klarowne myślenie.
Cierpliwość na kredyt – Zdolność do akceptowania opóźnionych efektów działań. Oznacza gotowość do działania bez natychmiastowej nagrody.
Coach – Osoba wspierająca rozwój osobisty i zawodowy poprzez zadawanie pytań i pomaganie w odkrywaniu rozwiązań.
Ćwiczenie – Regularne powtarzanie czynności w celu doskonalenia umiejętności.
Cykl uczenia się – Powtarzalny proces obejmujący działanie, refleksję, wnioski i ponowne testowanie. Opisuje sposób, w jaki wiedza jest utrwalana.
Decyzyjność – Zdolność do podejmowania wyborów w sposób świadomy i efektywny.
Demaskowanie – Ujawnianie prawdziwej natury zjawiska poprzez usunięcie pozorów.
Dostosowywanie ścieżki – Elastyczne modyfikowanie planów i strategii w odpowiedzi na nowe wyzwania i okoliczności.
Doświadczenie – Zestaw zdarzeń i działań, które wpływają na wiedzę i umiejętności jednostki.
Doświadczenie wewnętrzne – Subiektywne przeżycia obejmujące myśli, emocje i odczucia cielesne. Nie są bezpośrednio obserwowalne z zewnątrz.
Dyscyplina – Umiejętność konsekwentnego działania zgodnie z założonym planem, mimo trudności i pokus.
Dystans – Świadome oddzielenie się od bodźca lub emocji, by ocenić je z szerszej perspektywy.
Działania – Konkretne kroki podejmowane w celu osiągnięcia zamierzonego efektu.
Działanie – Każdy akt wykonywany przez jednostkę w celu osiągnięcia efektu.
Dziedzina życia – Konkretny obszar funkcjonowania człowieka, np. zdrowie, praca, relacje, rozwój osobisty.
Efektywność – Stopień, w jakim osiągane są zamierzone rezultaty przy optymalnym wykorzystaniu zasobów.
Ego – Struktura psychiczna odpowiedzialna za poczucie „ja” i organizację doświadczeń.
Ekspert – Osoba posiadająca dogłębną wiedzę i doświadczenie w danej dziedzinie.
Elastyczność – Zdolność dostosowania się do zmieniających się warunków.
Elastyczność poznawcza – Zdolność zmiany sposobu myślenia i dostosowywania się do nowych informacji.
Eliminacja zbędnych zadań – Odrzucanie działań, które nie wnoszą wartości do realizacji celów.
Emocja – Subiektywne doświadczenie związane z określoną sytuacją, wpływające na zachowanie.
Emocje – Naturalne reakcje psychiczne na sytuacje i bodźce, wpływające na decyzje i zachowania.
Energia – Siła życiowa i motywacyjna, którą można zarządzać i regenerować.
Entuzjazm – Silne i krótkotrwałe pobudzenie emocjonalne związane z zaangażowaniem.
Ewolucja – Stopniowy i ciągły proces zmian prowadzący do nowej formy lub jakości.
Facylitator – Osoba lub funkcja wspierająca proces uczenia się lub zmiany bez narzucania rozwiązań. Skupia się na prowadzeniu procesu, nie na kontroli.
Fałszywość – Brak zgodności między deklaracją, zachowaniem lub informacją a rzeczywistością.
Fantazje – Wyobrażenia i myśli niezwiązane z rzeczywistością, które mogą inspirować, ale również odciągać od działania.
Fakty – Sprawdzone i obiektywne informacje, przeciwieństwo mitów i fałszu.
Fałsz – Nieprawdziwe informacje lub błędne przekonania, często wynikające z mitów lub manipulacji.
Filtr emocjonalny – Mechanizm, który zmienia sposób odbioru informacji pod wpływem emocji.
Filtr percepcyjny – Mechanizm selekcji informacji docierających do świadomości.
Frustracja – Stan niezadowolenia wynikający z niemożności osiągnięcia celu.
Fundamenty – Podstawowe umiejętności, warunki lub zasoby niezbędne do dalszego rozwoju. Stanowią punkt wyjścia dla bardziej złożonych działań.
Głęboka woda – Metafora nagłego wejścia w trudne sytuacje wymagające natychmiastowej adaptacji.
Gotowość – Stan psychiczny i emocjonalny pozwalający na podjęcie nowych wyzwań i działań.
Growth mindset – Przekonanie, że zdolności można rozwijać poprzez wysiłek i uczenie się.
Guru – Autorytet w danej dziedzinie, często uznawany za przewodnika w rozwoju duchowym lub osobistym.
Harmonia – Stan równowagi między myślami, emocjami i działaniem.
Homeostaza – Zdolność organizmu do utrzymania stałych warunków wewnętrznych.
Iluzja – Fałszywe lub zniekształcone postrzeganie rzeczywistości.
Iluzja produktywności – Przekonanie o wysokiej skuteczności działań mimo braku rzeczywistych rezultatów.
Iluzja samowystarczalności – Przekonanie, że pomoc, wsparcie lub korekta nie są potrzebne. Może ograniczać rozwój i prowadzić do przeciążenia.
Impuls – Nagła, często niekontrolowana chęć wykonania jakiejś czynności.
Inspirujący – Ktoś lub coś, co pobudza do refleksji i działania, motywując do zmian.
Integracja – Łączenie elementów w spójną, funkcjonalną całość.
Integracja mózgowa -Koordynacja pracy różnych obszarów mózgu w celu spójnego funkcjonowania.
Intencjonalność – Skierowanie działania lub myśli na określony cel.
Internalizacja – Proces przyjmowania norm, wartości lub przekonań jako własnych.
Internet – Przestrzeń cyfrowa, w której można znaleźć ogromne ilości informacji, zarówno wartościowych, jak i wprowadzających w błąd.
Interpretacja – Nadawanie znaczenia bodźcom, zdarzeniom lub stanom wewnętrznym.
Interpretacja poznawcza – Proces tworzenia znaczenia informacji na podstawie schematów i wiedzy.
Kaizen – Metoda ciągłego usprawniania poprzez niewielkie, regularne zmiany.
Kierunki drogi – Możliwe ścieżki rozwoju i działania, które można obrać w życiu.
Kluczowe obszary – Najważniejsze aspekty życia lub działania, wymagające szczególnej uwagi.
Kolekcjonowanie narzędzi – Gromadzenie wiedzy i technik bez ich realnego stosowania. Często zastępuje faktyczne działanie.
Kolekcjonowanie wiedzy – Gromadzenie informacji bez ich praktycznego zastosowania.
Komfort – Stan fizycznej lub psychicznej wygody.
Kompetencja – Zdolność skutecznego wykonywania określonego zadania.
Konfrontacja – Bezpośrednie zetknięcie się z sytuacją, problemem lub informacją.
Kontrola – Możliwość świadomego monitorowania i kierowania swoim działaniem, myślami lub emocjami, by osiągnąć pożądane efekty.
Kryzys – Trudna sytuacja wymagająca szybkiego działania i podejmowania kluczowych decyzji.
Książka – Zbiór treści o różnej tematyce, stanowiący jedno z głównych źródeł wiedzy i inspiracji.
Kształtowanie – Proces świadomego budowania nawyków, przekonań i sposobu myślenia.
Lepsza wersja siebie – Popularne określenie procesu samodoskonalenia poprzez rozwój umiejętności i świadomości.
Magia – Pojęcie używane metaforycznie do opisania nieoczekiwanych, pozytywnych rezultatów zmian i rozwoju.
Małe kroki – Strategia oparta na minimalnych, łatwych do wykonania działaniach. Zmniejsza opór i ułatwia trwałą zmianę.
Marzenia – Wizje i pragnienia dotyczące przyszłości, które mogą inspirować do działania, ale bez planu pozostają tylko fantazjami.
Maska tlenowa (metafora regulacyjna) – Zasada mówiąca o konieczności zadbania najpierw o własną regulację, zanim pomoże się innym. Odnosi się do zasobów psychicznych.
Mądre działanie – Podejmowanie decyzji opartych na analizie i długoterminowych efektach, zamiast impulsywnych reakcji.
Mądrość – Zdolność trafnego stosowania wiedzy w praktyce.
Mechanizm adaptacyjny – Proces lub strategia zwiększająca zdolność jednostki do funkcjonowania w zmiennym środowisku.
Mechanizm obronny – Automatyczny proces psychiczny chroniący jednostkę przed dyskomfortem.
Mechanizmy biernej akwizycji – Procesy uczenia się zachodzące bez świadomego wysiłku.
Mentor – Doświadczona osoba dzieląca się swoją wiedzą i wspierająca rozwój innych.
Metafora – Środek językowy polegający na przeniesieniu znaczenia jednego pojęcia na inne.
Metapoznanie – Świadomość własnych procesów myślenia i uczenia się. Pozwala regulować sposób przetwarzania informacji.
Mikrodecyzje – Bardzo drobne decyzje podejmowane w codziennych sytuacjach.
Model poznawczy – Struktura opisująca sposób przetwarzania informacji przez jednostkę.
Moment zatrzymania – Punkt czasowy, w którym następuje przerwanie działania lub refleksja.
Motywacja – Mechanizm ukierunkowujący i energetyzujący zachowania.
Mity – Powszechne, ale błędne przekonania, które mogą utrudniać rozwój i podejmowanie świadomych decyzji.
Moda – Trendy w rozwoju osobistym, które mogą prowadzić do powierzchownych i krótkotrwałych zmian zamiast realnej transformacji.
Monitorowanie postępów – Systematyczna ocena osiągnięć i dostosowywanie działań do zmieniających się okoliczności.
Motywacja – Siła napędowa skłaniająca do działania i pokonywania trudności.
Nadmierność – Przesadzanie w jakimś aspekcie życia, prowadzące do niekorzystnych skutków.
Napięcie emocjonalne – Stan podwyższonej aktywacji emocjonalnej organizmu.
Narracja wewnętrzna – Sposób, w jaki jednostka opisuje sobie własne doświadczenia. Wpływa na emocje, motywację i tożsamość.
Naturalność – Działanie w zgodzie z własnym rytmem, wartościami i osobowością.
Naturalny rytm – Indywidualna dynamika organizmu i psychiki, którą warto uwzględniać w planowaniu działań.
Nauka – Proces zdobywania wiedzy, doświadczeń i umiejętności poprzez praktykę i refleksję.
Neurologiczny – Odnoszący się do funkcji, budowy lub procesów układu nerwowego
Neuroplastyczność – Zdolność mózgu do zmiany swojej struktury i funkcji w odpowiedzi na doświadczenia.
Nawyki – Utrwalone wzorce zachowań wykonywane automatycznie. Powstają poprzez powtarzalność i wzmacnianie.
Niewystarczalność – Subiektywne poczucie braku wystarczających zasobów lub kompetencji.
Obciążenie poznawcze – Ilość zasobów umysłowych potrzebnych do przetwarzania informacji. Zbyt wysokie obciążenie utrudnia uczenie się i decyzje.
Odkładanie na później – Zwlekanie z wykonaniem zadania mimo jego istotności, często wynikające z braku motywacji lub strachu przed porażką.
Odpoczynek – Świadome regenerowanie sił fizycznych i psychicznych, kluczowe dla długoterminowej efektywności.
Odporność psychiczna – Zdolność do skutecznego funkcjonowania mimo stresu, trudności i presji.
Odruch kontroli -Automatyczna tendencja do przejmowania nadmiernej odpowiedzialności za sytuację.
Odruch ucieczki – Automatyczna reakcja układu nerwowego mająca na celu oddalenie się od zagrożenia.
Odwaga – Gotowość do działania mimo ryzyka, lęku lub niepewności.
Ograniczenie – Czynnik lub stan, który zmniejsza swobodę działania lub efektywność procesów.
Organizacja – Proces porządkowania działań i zasobów w sposób umożliwiający osiągnięcie celów.
Osiągnięcie sukcesu – Proces realizacji ważnych celów zgodnie z indywidualnymi wartościami i definicją sukcesu.
Oś zmiany – Główny kierunek lub wymiar, w którym przebiega proces zmiany.
Opór psychiczny – Wewnętrzna tendencja do unikania zmiany lub wysiłku. Często pojawia się nawet wtedy, gdy zmiana jest korzystna.
Optymalna rutyna – Codzienny zestaw działań dostosowany do indywidualnych potrzeb i efektywności.
Optymalność – Znalezienie najlepszego możliwego rozwiązania w danej sytuacji, zamiast dążenia do perfekcji.
Optymizm – Pozytywne podejście do przyszłości i wiara w możliwość realizacji celów.
Paraliż – Stan wewnętrznego zablokowania, który uniemożliwia działanie, często wywołany stresem lub lękiem przed porażką.
Perfekcja – Dążenie do ideału, często prowadzące do nadmiernych oczekiwań.
Perfekcjonizm – Tendencja do dążenia do idealnych rezultatów i unikania błędów.
Perfekcyjna rutyna – Sztywna struktura działań oparta na nierealistycznych standardach. Często prowadzi do frustracji i porzucenia działań.
Pierwsza linia wsparcia – Własne podstawowe strategie radzenia sobie przed sięganiem po pomoc zewnętrzną. Obejmuje samoregulację i autorefleksję.
Plan działania – Struktura określająca kroki potrzebne do realizacji określonego celu.
Poczucie – Subiektywne odczucie dotyczące stanu wewnętrznego lub sytuacji zewnętrznej.
Podcast – Cyfrowa audycja tematyczna, będąca źródłem wiedzy i inspiracji.
Podświadomość – Część procesów psychicznych funkcjonujących poza świadomą kontrolą.
Połączenia neuronalne – Synaptyczne powiązania między neuronami umożliwiające przekazywanie sygnałów.
Popularny (temat) – Tematyka, która przyciąga uwagę szerokiego grona odbiorców, ale często w sposób powierzchowny.
Porada – Sugerowane rozwiązanie problemu, które może być przydatne, jeśli pochodzi od wiarygodnego źródła.
Porażka – Brak osiągnięcia zamierzonego wyniku. Niepowodzenie, które może być cenną lekcją, jeśli zostanie przeanalizowane i wykorzystane do poprawy przyszłych działań.
Postęp – Ruch w kierunku poprawy, rozwinięcia lub zwiększenia efektywności.
Postrzeganie – Proces odbierania i interpretowania bodźców zmysłowych.
Potencjał – Zasoby i możliwości, które można wykorzystać do osiągnięcia sukcesu i rozwoju.
Potrzeba – Coś, czego człowiek pragnie lub wymaga do funkcjonowania i rozwoju.
Powtarzalność zachowań – Regularne pojawianie się określonych wzorców działania w czasie.
Pozorna aktywność – Działanie wyglądające na produktywne, lecz nieprzynoszące realnych efektów.
Presja – Nacisk, który może pochodzić od otoczenia lub z wewnętrznych oczekiwań, motywując lub obciążając psychicznie.
Praktyczne – Coś użytecznego, łatwego do zastosowania w codziennym życiu, przynoszącego konkretne efekty.
Praktyka – Powtarzalne wykonywanie czynności w celu utrwalenia umiejętności.
Presja – Siła psychiczna lub społeczna wywierana na jednostkę w celu skłonienia jej do określonego działania.
Priorytet – Rzecz lub działanie, które ma większe znaczenie niż inne i powinno być traktowane jako pierwszorzędne.
Problem – Sytuacja wymagająca rozwiązania lub zmiany.
Proces – Ciąg zdarzeń lub działań prowadzących do określonego rezultatu.
Proces biologiczny – Zespół zmian zachodzących w organizmie zgodnie z prawami biologii.
Proces uczenia się – Ciąg zmian w wiedzy, umiejętnościach lub zachowaniach wynikających z doświadczenia. Zachodzi stopniowo, nie jednorazowo.
Proces zmiany – Ciąg interakcji prowadzących do transformacji zachowań, przekonań lub sposobu funkcjonowania.
Produktywność – Efektywność w wykonywaniu zadań, często łączona z zarządzaniem czasem i energią.
Prostota – Cecha charakteryzująca się minimalizmem i brakiem zbędnych elementów.
Próg percepcji – Minimalny poziom bodźca potrzebny do jego świadomego zauważenia.
Próg tolerancji – Maksymalny poziom bodźców lub stresu, który jednostka może wytrzymać bez zakłócenia funkcjonowania.
Przekonania – Zestaw myśli i sądów, które kształtują sposób postrzegania rzeczywistości i podejmowane decyzje. Utrwalone sądy uznawane przez jednostkę za prawdziwe.
Przewodnik – Osoba lub materiał dostarczający wskazówek i ułatwiający proces nauki lub zmiany.
Przeszkody – Bariery i trudności, które utrudniają osiągnięcie celów, wymagające rozwiązania lub obejścia.
Przeświadczenie -Silne, wewnętrzne poczucie pewności co do prawdziwości danego sądu.
Przeuczenie emocjonalne – Utrwalony sposób reagowania emocjonalnego powstały na skutek wielokrotnego doświadczenia.
Przydatność – Stopień, w jakim dana wiedza, narzędzie lub metoda mogą być użyteczne w praktyce.
Pseudo- (przedrostek) – Określenie wskazujące, że coś jedynie udaje lub imituje dany stan, funkcję lub jakość.
Psychiatria – Dziedzina medycyny zajmująca się diagnozowaniem i leczeniem zaburzeń psychicznych.
Psychologia – Nauka badająca ludzkie zachowania, emocje i procesy myślowe.
Publikacja – Każdy opublikowany materiał, np. książka, artykuł, podcast, będący źródłem wiedzy.
Pułapka – Sytuacja lub schemat myślenia, który ogranicza rozwój i prowadzi do stagnacji.
Punkt odniesienia – Element służący do porównania lub oceny stanu, wartości albo wyniku.
Punkt wyjścia – Stan początkowy, od którego rozpoczyna się proces.
Reakcja – Odpowiedź organizmu lub umysłu na bodziec, sytuację lub emocję.
Realizm – Postawa oparta na ocenie rzeczywistości zgodnie z faktami i dowodami.
Realne możliwości – Opcje i działania, które można faktycznie zrealizować w obecnych warunkach.
Refleksja – Głębsza analiza własnych doświadczeń, myśli i działań w celu wyciągnięcia wniosków.
Regeneracja – Proces odbudowy zasobów energii, kluczowy dla zachowania długoterminowej skuteczności.
Regulacja emocjonalna – Proces kontrolowania intensywności, czasu trwania i ekspresji emocji.
Regulacja poznawcza – Proces kierowania uwagą, myśleniem i interpretacją informacji.
Regulacja uwagi – Zdolność kierowania i utrzymywania koncentracji. Umożliwia świadome zarządzanie zasobami poznawczymi.
Retrospekcja – Powrót w myślach do wcześniejszych wydarzeń w celu ich przeglądu lub oceny.
Rewolucja – Nagła, radykalna zmiana w myśleniu, działaniu lub systemie.
Rozpraszacz – Element, który odciąga uwagę od istotnych działań, utrudniając skupienie i efektywność.
Rozwój – Ciągły proces doskonalenia siebie, swoich umiejętności i świadomości.
Rozwój osobisty – Proces świadomego doskonalenia swoich umiejętności, postaw i sposobów funkcjonowania.
Rozszerzanie (np. strefy komfortu) – Stopniowe przekraczanie własnych ograniczeń w sposób świadomy i kontrolowany.
Równowaga – Stan harmonii między różnymi aspektami życia, takimi jak praca, odpoczynek i rozwój. Stan stabilności wynikający z proporcjonalnego rozłożenia sił lub czynników.
Ruch – Każda zmiana położenia, stanu lub aktywności jednostki.
Ruch pozorny – Aktywność sprawiająca wrażenie postępu, lecz nieprowadząca do rzeczywistej zmiany.
Rzeczywistość subiektywna – Indywidualnie konstruowany obraz świata oparty na interpretacji bodźców.
Samofacylitacja – Proces ułatwiania sobie działania poprzez świadome stosowanie narzędzi i metod wspierających rozwój i efektywność.
Samoregulacja – Zdolność zarządzania emocjami, zachowaniami i pobudzeniem. Pozwala działać adekwatnie do sytuacji.
Samoświadomość – Zdolność rozpoznawania własnych stanów, emocji i motywów działania.
Sens – Znaczenie lub cel nadawany działaniu, zjawisku albo doświadczeniu.
Schemat reagowania – Utrwalony sposób odpowiadania na określone bodźce. Często działa automatycznie i poza świadomością.
Schematy – Utrwalone struktury poznawcze organizujące sposób postrzegania i interpretowania świata.
Słabość – Brak siły, odporności lub zdolności do radzenia sobie w danej sytuacji.
Skuteczne – Działanie prowadzące do zamierzonych rezultatów w możliwie najbardziej efektywny sposób.
Skuteczność – Stopień, w jakim działanie przynosi zamierzony rezultat.
Spełnienie – Stan satysfakcji wynikający z osiągnięcia celów zgodnych z własnymi wartościami.
Sprawczość – Zdolność jednostki do wywoływania skutecznych zmian poprzez własne działania.
Stabilność – Zdolność systemu lub jednostki do utrzymania równowagi i spójności.
Stagnacja – Stan braku zmiany lub postępu.
Strategia – Plan lub metoda realizacji celu, uwzględniająca dostępne zasoby i możliwe przeszkody.
Strategie – Określone metody działania prowadzące do realizacji celów.
Stres – Reakcja organizmu na wyzwania i trudności, która może działać zarówno mobilizująco, jak i destrukcyjnie.
Strefa komfortu – Obszar znanych i bezpiecznych zachowań oraz warunków.
Struktura doświadczenia – Układ elementów składających się na przeżycie, takich jak bodziec, reakcja i interpretacja. Ułatwia analizę tego, co się wydarza.
Struktura mózgu – Układ elementów anatomicznych i funkcjonalnych tworzących mózg.
Stopniowe oswajanie się – Proces przystosowywania się do nowych wyzwań poprzez systematyczne działania.
Synteza – Łączenie elementów w spójną całość po dokonaniu analizy.
System – Zorganizowany sposób działania, który pozwala osiągać powtarzalne i trwałe efekty.
Systematyczność – Konsekwentne wykonywanie działań w regularnych odstępach czasu.
Szczerość – Postawa polegająca na zgodności wypowiedzi i zachowań z rzeczywistością.
Ślad Rozwojowy – Trwała zmiana w sposobie funkcjonowania powstała w wyniku doświadczenia.
Świadome Decyzje – Wybory podejmowane z pełną refleksją i intencją.
Świadome zatrzymanie – Celowe przerwanie automatycznego działania. Tworzy przestrzeń na refleksję i wybór.
Świadomość – Zdolność do percepcji, odczuwania i refleksyjnego rozpoznawania własnych procesów.
Talent – Wrodzona predyspozycja do wykonywania określonych działań z wyjątkową łatwością.
Tendencja – Stała skłonność do określonego sposobu myślenia lub działania.
Tłumienie – Świadome lub nieświadome hamowanie reakcji emocjonalnych lub impulsów.
Tożsamość – Zespół cech, przekonań i doświadczeń definiujących jednostkę jako odrębną osobę.
Trwałe efekty – Wyniki działań, które utrzymują się w dłuższym okresie, a nie są chwilowym sukcesem.
Trudności – Stany, które wymagają wysiłku, aby je pokonać i osiągnąć zamierzony cel.
Tunelowy sposób myślenia – Zawężony sposób postrzegania, skupiający się na jednym aspekcie sytuacji.
Uczucie – Świadoma forma przeżywania emocji.
Uczenie się przez działanie – Proces zdobywania wiedzy poprzez bezpośrednie doświadczenie. Skuteczniejszy niż samo przyswajanie teorii.
Układ nerwowy – System odpowiedzialny za przetwarzanie bodźców i regulację reakcji organizmu. Obejmuje procesy poznawcze, emocjonalne i fizjologiczne.
Ustalanie – Proces definiowania celów, priorytetów i zasad działania.
Unikanie – Świadome lub nieświadome odsuwanie się od trudnych sytuacji, decyzji czy obowiązków.
Unikanie trudności – Strategia polegająca na omijaniu wymagających sytuacji. Krótkoterminowo obniża napięcie, długoterminowo je utrwala.
Uniwersalność – Cecha czegoś, co ma zastosowanie w różnych sytuacjach i dla różnych osób.
Uogólnienie – Przenoszenie doświadczeń lub wniosków z jednej sytuacji na inne.
Upadek – Nagła utrata stabilności prowadząca do niepowodzenia.
Uważność – Skoncentrowana, świadoma obserwacja bieżących doświadczeń bez oceniania.
Wartość – Fundamentalna zasada lub przekonanie uznawane za ważne przez jednostkę.
Wewnętrzna motywacja – Chęć działania wynikająca z osobistych wartości, celów i pasji.
Wewnętrzna narracja – Ciąg myśli tworzących opis własnych doświadczeń.
Wewnętrzne systemy – Zorganizowane zestawy procesów psychicznych regulujących funkcjonowanie jednostki.
Wewnętrzny krytyk – Wewnętrzny głos oceniający i podważający działania jednostki. Może osłabiać motywację i poczucie wartości.
Wgląd – Moment zrozumienia własnych mechanizmów lub przyczyn zachowania. Często prowadzi do zmiany perspektywy.
Wiara – Głębokie przekonanie w coś, co może stanowić wewnętrzne źródło siły i motywacji.
Wiara w siebie – Przekonanie o własnych możliwościach i zdolnościach do osiągnięcia celów.
Wiedza – Zbiór informacji i faktów przyswojonych przez jednostkę.
Własne tempo – Indywidualne podejście do postępu i realizacji celów zgodnie z osobistymi możliwościami.
Właściwa godzina – Optymalny czas na wykonywanie określonych czynności, dopasowany do naturalnego rytmu organizmu.
Wnioskowanie – Proces wyprowadzania logicznych konkluzji z dostępnych informacji.
Wrażliwość – Zdolność do intensywnego odczuwania bodźców emocjonalnych lub sensorycznych.
Wytrwałość – Zdolność do konsekwentnego dążenia do celu mimo trudności i przeciwności.
Wyzwanie – Sytuacja, która wymaga wysiłku, zaangażowania i pokonania trudności, by osiągnąć zamierzony cel.
Wzmacnianie – Działania mające na celu zwiększenie siły, skuteczności lub trwałości czegoś.
Zachowanie – Widoczna aktywność jednostki wynikająca z procesów psychicznych i fizjologicznych.
Zachowania – Zbiorcza forma opisująca różne działania jednostki w czasie.
Zajętość – Stan ciągłego wykonywania zadań lub aktywności.
Zatrzymanie procesu – Przerwanie ciągu działań lub reakcji przed ich automatycznym domknięciem. Umożliwia korektę kierunku.
Zasoby psychiczne – Wewnętrzne możliwości wspierające radzenie sobie, takie jak energia, odporność i umiejętności regulacji. Decydują o zdolności adaptacji.
Zjawisko psychiczne – Każdy proces lub stan zachodzący w psychice człowieka.
Zmiana zachowań – Proces modyfikowania utrwalonych wzorców działania.
Zrozumienie – Trafne uchwycenie znaczenia lub istoty danego zjawiska.
Hasła pochodzą głównie
z materiałów opracowanych dla
Adeptów (zalogowanych).
Dlatego jest to swoisty „wgląd”
w tematy jakie są poruszane
w głębszych warstwach projektu.
